De betekenis van lichamelijkheidsbeleving.

Inleiding

In de haptotherapie is presentie een centraal gegeven. Presentie is voelbaar en waarneembaar zowel direct bij aanrakingscontact als ruimtelijk, als presentie open en persoonlijk aanwezig is zodat voelbaar is wie die persoon in eigenheid is.

Presentie vraagt lichamelijkheidsbeleving in iedere laag van persoon zijn: zowel lichamelijk als verstandelijk als persoonlijk gevoelsmatig op gemoedsniveau.

Het vertrouwd worden met lichamelijkheidsbeleving is voor veel mensen niet eenvoudig omdat we opgroeien in een maatschappij die een groot beroep doet op het verstand en op presteren. Dat doet veel mensen grotendeels in hun hoofd leven.

Hieronder is een ervaringsoefening beschreven om toegang te vinden tot lichamelijkheidsbeleving.

Ervaringsoefening

Als het leven overmatige stress geeft en/of angst de boventoon voert dan kan je je gevangen voelen en opgesloten in je hoofd.

Je bent dan terecht gekomen in een fase waarin alertheid overheerst. Je staat aan alsof je altijd in gevaar bent.

Je verlangt dan wellicht naar ontspanning en rust maar kunt daar niet meer bij.

Gelukkig heeft een mens ook de mogelijkheid om te gaan verkennen of contact maken goed doet en goed voelt. Als je namelijk contact maakt met dat wat je aanraakt en met dat wat om je heen is, dan vindt in jouw zenuwstelsel een verschuiving plaats naar een andere spanningsregulatie.

Als oefening kan dat als volgt gaan: ga op je rug op een comfortabel bed liggen. Richt je op wat je waarneemt van dat wat je aanraakt. Je benen, je rug, je armen, je hoofd liggen allemaal op een matras of kussen en dat kan je voelen. Je kunt ook extra indrukken krijgen zoals het gewicht van je benen, de lengte van je benen. Evenzo van armen, bovenlijf en hoofd. Je kunt ook voelen dat je dat je niet alleen je achterkant kunt voelen maar ook je voorkant en je binnenkant. Daarna kan je ervaren of je actief contact kunt maken door je te laten dragen door de onderlaag van matras en kussen. Je gaat voelend en waarnemend naar ‘buiten’. Vervolgens kan je een indruk krijgen van de hoogte boven de vloer waar dat matras is; en ook een indruk van de ruimte om je heen; waar zijn de muren, waar is het plafond. Als je al deze zintuigelijke indrukken gewaar geworden bent dan kan je tegelijk gaan ervaren dat jij daar ligt en aanwezig bent als de persoon die je bent.

Gedachten kunnen over illusies, angsten, wanen, etc. gaan maar het beleven van jezelf in al de hierboven genoemde facetten is concreet waarneembaar en herhaalbaar. Als oefening kan het helpen om vertrouwd te worden met het loslaten van grip en ervaren van de realiteit van het leven. In een staat van waakzaamheid is sprake van een hoge en slecht belastbare spanning. In een staat van presentie is de basisspanning veel elastischer en soepeler en is de draagkracht aanzienlijk toegenomen. Omdat deze contactmodus misschien niet voldoende vertrouwd is als automatisme, is het raadzaam om regelmatig, liefst meerdere keren per dag, deze contactoefening te doen zodat het zenuwstelsel naar een nieuw automatisme kan ontwikkelen.

Bovenstaande kan samengevat worden met het begrip lichamelijkheidsbeleving. Je gaat ervaren dat je niet zomaar een lijf hebt waar je last van kunt hebben, maar je gaat gevoel ontwikkelen voor jouw lichamelijkheid waar je jezelf in kunt thuis voelen en vanwaaruit je expressie kunt geven aan wie je bent zodat je contactrijk kunt deelnemen aan het leven.

Referencie

Hagg, J.W. (2025) Thymotactile contact of primary importance in haptotherapy. Hagg, J.W. (2025). Thymotactile contact of primary importance in haptotherapy. https://doi.org/10.61370/yrri9456